War and peace with the self

Πόλεμος και ειρήνη με τον εαυτό

Anger. Impatience. Frustration. Ego. Ring any bells? How loyal are these fellow travellers in your art’s odyssey?

Let’s not discuss film for a while. Let’s see this from another art’s perspective.

Masakatsu agatsu

I practice the Japanese art of aikido for about two years and a half.

I am a martial arts lover, but the first thing that nudged me towards aikido in particular was one of its fundamental principles, “masakatsu agatsu.” It freely translates to “true victory is victory over oneself.”

Catchy, huh? And absolutely true.

Having my own issues with impatience, anger, and ego, I was amazed to find a martial art that focuses so much on inner growth; one that points out who the opponent really is.

Indeed, the greatest victory in life is being at peace with oneself. This is, I suppose, one of the reasons that aikido is also known as the Art of Peace.

Nevertheless, following a path that leads to peace does not automatically make you peaceful. The path is not the end.

What I mean is: it is easy to get distracted by the external goals of any art, by excelling in technique, by advancing in rank, by becoming a professional, even a famous one, and lose sight of the real goal: inner growth.

One can be a highly skilled and acclaimed artist, at war with one’s own self.

The story

At the school where I practise aikido, a fellow practitioner told me the following weird tale, which demonstrates the previous point.

A few years ago, during a seminar, he paired up at some point with a 6th-dan black belt, a high-ranking teacher of some other school. Being an absolute beginner, he had some trouble executing the technique they were working on. Strangely enough, the black belt got irritated and, hissing something rude at him, he hit him with an unrestrained atemi, that is a punch to the beginner’s mouth. My fellow stopped, bowed, and left, in perfect accordance with the aikido spirit and etiquette, to take care of his slit lip.

Please note that the black belt never apologised.

Story analysis

I didn’t have the opportunity to cross-examine every witness, but I do believe the story happened in more or less the way my fellow narrated it.

One response to this tale could be to define the 6th-dan black belt as an asshole (or another neighbouring body part) and forget about the whole event. It is a fairly common response and a much healthier one than, for example, getting angry and wanting to retaliate. (Especially versus 6 dan.)

There is a deeper lesson, here, though.

Let’s strip any negative emotions off the event, for a moment. Atemi like that one are not uncommon, during high-level practice, in which black belts can deal with them without getting hurt. Even more, black belts are supposed to practise with more and more realistic moves, as they advance.

During beginner practice, though, the exchange of punches is figurative. In other words, when you throw ―restrained― atemi at beginners, you are doing it to teach them how to be on guard, not to break their noses. A black belt knows better than expecting a beginner to handle a normal punch in the face.

Thus, I can give only one explanation for the black-belts reaction: anger. Chronic, suppressed, explosive anger, triggered by impatience towards the apparently trivial matter of waiting for a beginner to correctly apply some technique.

Okay, everyone loses it, from time to time. However, the black belt did not apologise for losing it.

Not apologising is a sign of something perhaps more harmful than explosive anger: ego. A device that thrives on keeping one at war with oneself.

This is the point that attracted my interest more than anything: a teacher of the Art of Peace is at war with himself. Its irony is screaming for a movie adaptation.


I am not sure what the moral of the story is, but here are some afterthoughts:

  • These are two different things: excelling at the form of an art and at the art itself. The art is more than just its form ―I certainly disagree with formalism. You can have an excellent technique, without ever touching the essence. At best, your art will be a soulless “perfection.” This is true for martial arts, as well as any art of the body or mind or the fine arts or music or writing or acting or directing.
  • You shouldn’t expect anger to disappear simply because you advance externally and professionally. Perhaps the issue of anger fades under the light of mastery, but it is still there, until you address it directly. How? Well, this is the personal journey of each of us.
  • It can take years or decades to put your finger on and solve such issues. Patience is our best friend, but we bully it away, by wanting things to happen NOW and getting angry when they don’t. Honesty is another crucial factor. Pretending that everything is okay, simply puts off true healing of these issues.
  • We are not supposed not to get angry, but we can always make amends, if we become abusive, right?
Θυμός. Ανυπομονησία. Σύγχυση. Εγωισμός. Σας θυμίζουν κάτι; Πόσο πιστοί σύντροφοι είναι, στην οδύσσεια της τέχνης σας;

Ας μη συζητήσουμε για κινηματογράφο, για λίγο. Ας δούμε αυτό το ζήτημα από τη σκοπιά μιας άλλης τέχνης.

Masakatsu agatsu

Προπονούμαι στην ιαπωνική τέχνη του αϊκίντο για περίπου δυόμισι χρόνια.

Είμαι θαυμαστής των πολεμικών τεχνών, αλλά το πρώτο πράγμα που με τράβηξε στο αϊκίντο συγκεκριμένα ήταν μία από τις θεμελιώδεις του αρχές, το “masakatsu agatsu.” Μεταφράζεται ελεύθερα ως “η αληθινή νίκη είναι αυτή επί του εαυτού.”

Πετυχημένο, έτσι; Και απόλυτα αληθινό.

Έχοντας τα δικά μου θέματα με την ανυπομονησία, τον θυμό, και τον εγωισμό, ενθουσιάστηκα που βρήκα μια πολεμική τέχνη που εστιάζει τόσο πολύ στην εσωτερική ωρίμανση· που δείχνει ποιος είναι ο πραγματικός αντίπαλος.

Πραγματικά, η μεγαλύτερη νίκη στη ζωή είναι η ειρήνη με τον εαυτό. Ίσως αυτός είναι και ένας από τους λόγους που το αϊκίντο είναι γνωστό και ως η Τέχνη της Ειρήνης.

Ωστόσο, το να ακολουθείς ένα μονοπάτι που οδηγεί στην ειρήνη δε σημαίνει ότι έχεις ειρήνη μέσα σου. Το μονοπάτι δεν είναι ο προορισμός.

Τι εννοώ: είναι εύκολο να ξεχαστεί κάποιος, επηρεασμένος από τους εξωτερικούς στόχους της τέχνης του, από την τελειοποίηση της τεχνικής του, από την ίδια την ανέλιξή του σε επίπεδα ή ιεραρχία, καθώς και από τον επαγγελματισμό και τη φήμη, και να χάσει από το νου του τον αληθινό στόχο: την εσωτερική ωρίμανση.

Μπορεί κάποιος να είναι επιδέξιος και αναγνωρισμένος τεχνίτης, αλλά σε πόλεμο με τον ίδιο τον εαυτό του.

Η ιστορία

Στη σχολή όπου προπονούμαι, ένας συμμαθητής μου μού είπε την παρακάτω παράξενη ιστορία, η οποία υπογραμμίζει το προηγούμενο συμπέρασμα.

Λίγα χρόνια πριν, κατά τη διάρκεια ενός σεμιναρίου στο αϊκίντο, ο συμμαθητής μου έκανε κάποια στιγμή ζευγάρι με μια 6ου dan μαύρη ζώνη, επικεφαλής κάποιας άλλης σχολής. Καθώς ήταν εντελώς αρχάριος, βρήκε δυσκολία στο να εκτελεί κάποια από τις τεχνικές που δούλευαν. Περιέργως, η μαύρη ζώνη εκνευρίστηκε και, σφυρίζοντάς του κάτι που δε γράφεται σε καθωσπρέπει έντυπα, τού έριξε ένα atemi, δηλαδή μια γροθιά στο στόμα. Ο συμμαθητής μου σταμάτησε, υποκλίθηκε, και αποχώρησε, σε απόλυτη συμφωνία με το πνεύμα και την ετικέττα του αϊκίντο, για να φροντίσει το σκισμένο του χείλος.

Ας σημειωθεί ότι η μαύρη ζώνη δεν ζήτησε ποτέ συγγνώμη.

Ανάλυση της ιστορίας

Δεν είχα την ευκαιρία να εξετάσω όλους τους μάρτυρες, όμως πιστεύω ότι η ιστορία συνέβη πάνω κάτω όπως ο συμμαθητής μου την αφηγήθηκε.

Μια αντίδραση σε αυτό το συμβάν θα ήταν να χαρακτηρίσεις την 6ου dan μαύρη ζώνη ως “ζώον” και να ξεχάσεις το όλο περιστατικό. Είναι μια αρκετά κοινή αντίδραση και πολύ υγιέστερη από το να θυμώσεις και να θέλεις να εκδικηθείς. (Ειδικά απέναντι σε 6 dan.)

Υπάρχει, όμως, και ένα βαθύτερο μάθημα.

Ας αφαιρέσουμε προς στιγμήν κάθε αρνητικό συναίσθημα από το συμβάν. Atemi σαν και εκείνο δεν είναι ασυνήθιστα, κατά την προπόνηση μαύρων ζωνών στο aikido, οι οποίες ξέρουν να τα αντιμετωπίζουν χωρίς να χτυπούν. Επιπλέον, οι μαύρες ζώνες επιβάλλεται να προπονούνται με όλο και πιο ρεαλιστικές κινήσεις, όσο εξελίσσονται στην τέχνη.

Κατά την προπόνηση αρχαρίων, όμως, η ανταλλαγή γροθιών είναι εικονική. Με άλλα λόγια, όταν ρίχνεις ―συγκρατημένο― atemi σε αρχάριο, το κάνεις για να τού διδάξεις πώς να αμύνεται και όχι για να τού σπάσεις τη μύτη. Μια μαύρη ζώνη ξέρει καλά ότι δεν απαιτείται από έναν αρχάριο να αντιμετωπίσει αληθινή γροθιά στο πρόσωπο.

Οπότε, μπορώ να δώσω μόνο μια εξήγηση για τη συμπεριφορά της μαύρης ζώνης: θυμό. Χρόνιο, καταπιεσμένο, εκρηκτικό θυμό, πυροδοτημένο από ανυπομονησία απέναντι στο φαινομενικά ασήμαντο ζήτημα του αν ένας αρχάριος θα εκτελέσει σωστά μια τεχνική.

Εντάξει, όλοι χάνουμε τον έλεγχο πού και πού. Ωστόσο, η μαύρη ζώνη δεν ζήτησε συγγνώμη για αυτό.

Το να μη ζητά κάποιος συγγνώμη είναι σημάδι στοιχείου βλαβερότερου από τον εκρηκτικό θυμό: του εγωισμού· μιας μηχανής που τρέφεται βάζοντάς μας σε πόλεμο με τον εαυτό μας.

Αυτό είναι και το σημείο που μού κέντρισε περισσότερο το ενδιαφέρον σε αυτή την ιστορία: ένας δάσκαλος της Τέχνης της Ειρήνης, σε πόλεμο με τον εαυτό του. Η ειρωνεία της φράσης ζητά απεγνωσμένα μεταφορά της ιστορίας στη μεγάλη οθόνη.


Δεν είμαι απόλυτα σίγουρος ποιο είναι το ηθικό δίδαγμα της ιστορίας, ωστόσο να μερικές σκέψεις:

  • Το να κατέχεις τη φόρμα μιας τέχνης και το να κατέχεις την ίδια την τέχνη είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Η τέχνη είναι κάτι περισσότερο από τη μορφή της ―διαφωνώ, φυσικά με τον φορμαλισμό. Μπορείς να έχεις εξαιρετική τεχνική, αλλά να μην αγγίξεις ποτέ την ουσία. Η τέχνη σου, στην καλύτερη περίπτωση, θα είναι μια άψυχη “τελειότητα.” Αυτό ισχύει για τις πολεμικές τέχνες, για κάθε τέχνη του σώματος και του νου, όπως και για τις καλές τέχνες και για τη μουσική, το γράψιμο, την ηθοποιία, και τη σκηνοθεσία.
  • Είναι μάταιο να περιμένεις τον θυμό να εξαφανιστεί, μόνο και μόνο επειδή αναπτύσσεις της τεχνική σου και εξελίσσεσαι επαγγελματικά. Το θέμα του θυμού μπορεί να ξεθωριάζει στο φως της δεξιοτεχνίας, αλλά υπάρχει πάντοτε, μέχρι να το αντιμετωπίσεις ευθέως. Πώς; Αυτό είναι το προσωπικό ταξίδι του καθενός μας.
  • Μπορεί να πάρει χρόνια ή δεκαετίες ή μια ζωή ολόκληρη μέχρι να εντοπίσεις και να επιλύσεις τέτοια θέματα. Η υπομονή είναι ο καλύτερος φίλος, αλλά συνήθως την εξορίζουμε, θέλοντας τα πράγματα να λυθούν ΤΩΡΑ και θυμώνοντας όταν αυτό δε γίνεται. Η ειλικρίνεια απέναντι σε αυτά τα θέματα είναι επίσης βασικός παράγοντας. Το να παριστάνουμε ότι τα έχουμε ξεπεράσει απλώς αναστέλλει τη θεραπεία τους.
  • Δε μας ζητείται να μη θυμώνουμε ποτέ· ωστόσο, μπορούμε πάντα να επανορθώνουμε όταν γινόμαστε βίαιοι, σωστά;

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *