Picks from Keith Johnstone’s ‘Impro’ (1): destructive education

Σταχυολόγηση από το “Impro” του Κηθ Τζώνστοουν (1): καταστροφική εκπαίδευση

Reading "Impro"

One of the most liberating books I have ever read is Impro, by Keith Johnstone. Towards my preparations for an improvisation class I will give next month, I am re-reading it (as well as his -also amazing- Impro for Storytellers), quoting here some of its awe-inspiring passages.

Every time I go through it, I am deeply moved by Johnstone’s anger against conventional education and his belief of how it can cripple one’s creativity and imagination. I strongly recommend the book to anyone who wishes to trace back and cure creativity blockages.

The book captivates the reader from the very first lines:

As I grew up, everything started getting grey and dull. I could still remember the amazing intensity of the world I’d lived in as a child, but I thought the dulling perception was an inevitable consequence of age–just as the lens of the eye is bound gradually to dim. I didn’t understand that clarity is in the mind.

Soon, he makes clear his belief that conventional school education is to be held responsible for the dimming of the adult mind:

One day, when I was eighteen, I was reading a book and I began to weep. I was astounded. I’d had no idea that literature could affect me in such a way. If I’d wept over a poem in class, the teacher would have been appalled. I realised that my school had been teaching me not to respond.

Many teachers think of children as immature adults. It might lead to better and more ‘respectful’ teaching, if we thought of adults as atrophied children. Many ‘well adjusted’ adults are bitter, uncreative, frightened, unimaginative, and rather hostile people. Instead of assuming they were born that way or that that’s what being an adult entails, we might consider them as people damaged by their education and upbringing.

Imagination is as effortless as perception, unless we think that it might be ‘wrong,’ which is what our education encourages us to believe.

At school, any spontaneous act was likely to get me into trouble. I learned never to act on impulse and that whatever came into my mind first should be rejected in favour of better ideas. I learned that my imagination wasn’t ‘good’ enough. I learned that the first idea was unsatisfactory because it was (1) psychotic; (2) obscene; (3) unoriginal. The truth is that the best ideas are often psychotic, obscene, and unoriginal.

The magnificence of Impro lies not only on the contained spot-on diagnosis of our ill imagination, but on the cure that it provides, as the book itself is a priceless guide to recovery. Johnstone offers a long list of improvisation games, teaching us how to play and create again, just like children, by following his general principle:

… to create something means going against one’s education.

The wisdom in this book is endless. I will close this post with a quote about the power of ‘Yes,’ in performing and life, and I will return with more passages in a future post.

There are people who prefer to say ‘Yes,’ and there are people who prefer to say ‘No.’ Those who say ‘Yes’ are rewarded by the adventures they have and those who say ‘No’ are rewarded by the safety they attain. There are far more ‘No’ sayers around than ‘Yes’ sayers, but you can train one type to behave like the other.

One can also find the book in Greek.

Ένα από τα πιο απελευθερωτικά βιβλία που έχω διαβάσει ποτέ είναι το Impro, του Κηθ Τζώνστοουν. Κατά την προετοιμασία μου για ένα σεμινάριο αυτοσχεδιασμού που θα παραδώσω τον επόμενο μήνα, το ξαναδιαβάζω (καθώς και το επίσης καταπληκτικό του Impro for Storytellers), παραθέτοντας εδώ μερικά συγκλονιστικά αποσπάσματα.

Κάθε φορά που το ανοίγω, συγκινούμαι από τον θυμό του Τζώνστοουν απέναντι στη συμβατική εκπαίδευση και από την πεποίθησή του για το πώς αυτή μπορεί να σακατέψει την ανθρώπινη φαντασία και δημιουργικότητα. Συνιστώ ολόψυχα το βιβλίο σε οποιονδήποτε επιθυμεί να εντοπίσει και να θεραπεύσει μπλοκαρίσματα της δημιουργικότητάς του.

Το βιβλίο κερδίζει τον αναγνώστη από τις πρώτες του προτάσεις:

Καθώς μεγάλωνα, όλα άρχισαν να γίνονται γκρίζα και ανιαρά. Μπορούσα ακόμη να θυμάμαι την θαυμαστή ευαισθησία του κόσμου στον οποίο ζούσα ως παιδί, αλλά νόμιζα ότι η γεμάτη ανία αντίληψη ήταν ένα αναπόφευκτο επόμενο της ηλικίας -όπως ακριβώς ο φακός του ματιού είναι καταδικασμένος να ξεθωριάζει σταδιακά. Δεν καταλάβαινα ότι η καθαρότητα βρίσκεται στον νου.

Δεν αργεί να εκθέσει την πεποίθησή του ότι η συμβατική σχολική εκπαίδευση είναι ο υπαίτιος για το ξεθώριασμα του ενήλικου μυαλού:

Μια μέρα, όταν ήμουν δεκαοκτώ, διάβαζα ένα βιβλίο και ξέσπασα σε λυγμούς. Ξαφνιάστηκα. Δεν είχα ιδέα ότι η λογοτεχνία μπορούσε να με επηρεάσει με τέτοιο τρόπο. Αν είχα κλάψει πάνω από κάποιο ποίημα, στην τάξη, ο δάσκαλος θα είχε φρίξει. Συνειδητοποίησα ότι το σχολείο μου με δίδασκε να μην αποκρίνομαι.

Πολλοί δάσκαλοι βλέπουν τα παιδιά ως ανώριμους ενήλικες. Θα μπορούσαμε να οδηγηθούμε σε καλύτερη και πιο “σεβαστή” διδασκαλία, αν βλέπαμε τους ενήλικες ως ατροφικά παιδιά. Πολλοί “καλορυθμισμένοι” ενήλικες είναι πικραμένοι, ατάλαντοι, φοβισμένοι, χωρίς φαντασία, και κάπως εχθρικοί άνθρωποι. Αντί να υποθέτουμε ότι γεννήθηκαν έτσι ή ότι αυτό είναι αποτέλεσμα της ενηλικίωσης, θα μπορούσαμε να τους θεωρήσουμε τραυματισμένους από την εκπαίδευση και την ανατροφή τους.

Η φαντασία χρειάζεται όσο λίγη προσπάθεια χρειάζεται και η αντίληψη, εκτός αν νομίσουμε ότι μπορεί να είναι “λανθασμένη,” κάτι που η εκπαίδευσή μας μάς ενθαρρύνει να πιστεύουμε.

Στο σχολείο, κάθε αυθόρμητη πράξη, κατά πάσα πιθανότητα, με έβαζε σε μπελάδες. Έμαθα να μην δρω ποτέ αυθόρμητα και ότι οτιδήποτε περνούσε από το μυαλό μου θα έπρεπε πρώτα να απορριφθεί, για χάρη καλύτερων ιδεών. Έμαθα ότι η φαντασία μου δεν ήταν αρκετά “καλή.” Έμαθα ότι η πρώτη ιδέα δεν ήταν ικανοποιητική, διότι ήταν (1) ψυχωτική· (2) χυδαία· (3) κοινότοπη. Η αλήθεια είναι ότι οι καλύτερες ιδέες είναι ψυχωτικές, χυδαίες και κοινότοπες.

Το μεγαλείο του Impro δε βρίσκεται μόνο στην ακριβή διάγνωση που περιέχει για την ασθενή μας φαντασία, αλλά στη θεραπεία που τής παρέχει, καθώς το ίδιο το βιβλίο αποτελεί έναν ανεκτίμητο οδηγό προς την ανάρρωση. Ο Τζώνστοουν μας προτείνει έναν μακρύ κατάλογο από παιχνίδια αυτοσχεδιασμού, διδάσκοντάς μας πώς να παίζουμε και να σπάμε πλάκα ξανά, όπως τα παιδιά, ακολουθώντας τη βασική του αρχή:

… το να δημιουργείς κάτι σημαίνει να τάσσεσαι εναντίον της εκπαίδευσής σου.

Η σοφία σε αυτό το βιβλίο είναι ατέλειωτη. Θα κλείσω αυτή την ανάρτηση με ένα απόσπασμα για τη δύναμη του ‘Ναι,’ σε μια περφόρμανς και στη ζωή, και θα επιστρέψω με περισσότερα αποσπάσματα σε μελλοντική ανάρτηση.

Υπάρχουν άνθρωποι που προτιμούν να λένε “Ναι,” και υπάρχουν άνθρωποι που προτιμούν να λένε “Όχι.” Αυτοί που λένε “Ναι” επιβραβεύονται με τις περιπέτειες που έχουν και αυτοί που λένε “Όχι” επιβραβεύονται με την ασφάλεια που νιώθουν. Υπάρχουν πολύ περισσότεροι που λένε “Όχι” από ό,τι “Ναι,” αλλά μπορείς να εκπαιδεύσεις τη μια κατηγορία να συμπεριφέρεται σαν την άλλη.

Το βιβλίο Impro μπορείτε να το βρείτε και στα ελληνικά.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *