Picks from Keith Johnstone’s ‘Impro’ (2): status

Σταχυολόγηση από το “Impro” του Κηθ Τζώνστοουν (2): στάτους

Shop window mannequins.

One of the greatest books I have ever read (yes, it is!) is Impro, by Keith Johnstone. Towards my preparations for an improvisation class I will give next month, I am re-reading it (as well as his -also amazing- Impro for Storytellers), quoting here some of its awe-inspiring passages.

In the monumental chapter Status, Johnstone offers great insight into the subtextual transactions between individuals of different level of dominance:

You can see people trying to be neutral in group photographs. They pose with arms folded or close to their sides as if to say ‘Look! I’m not claiming any more space than I’m entitled to,’ and they hold themselves very straight as if saying ‘But I’m not submissive either!’ If someone points a camera at you you’re in danger of having your status exposed, so you either clown about or become deliberately unexpressive. In formal group photographs, it’s normal to see people guarding their status. You get quite different effects when people don’t know they’re being photographed.

We soon discovered the ‘see-saw’ principle: ‘I go up and you go down.’ Walk into a dressing-room and say ‘I got the part’ and everyone will congratulate you, but will feel lowered. Say ‘They said I was too old’ and people commiserate, but cheer up perceptibly. Kings and great lords used to surround themselves with dwarfs and cripples so that they could rise by the contrast. Some modern celebrities do the same.

When a very high-status person is wiped out, everyone feels pleasure, as they experience the feeling of moving up a step.

Ένα από τα σπουδαιότερα βιβλία που έχω διαβάσει ποτέ (ναι, έτσι ακριβώς!) είναι το Impro, του Κηθ Τζώνστοουν. Κατά την προετοιμασία μου για ένα σεμινάριο αυτοσχεδιασμού που θα παραδώσω τον επόμενο μήνα, το ξαναδιαβάζω (καθώς και το επίσης καταπληκτικό του Impro for Storytellers), παραθέτοντας εδώ μερικά συγκλονιστικά αποσπάσματα.

Στο μνημειώδες κεφάλαιο Status, ο Τζώνστοουν μας προσφέρει σημαντικές γνώσεις γύρω από τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ ατόμων με διαφορετικά επίπεδα υπεροχής:

Μπορείς να δεις ανθρώπους που προσπαθούν να είναι ουδέτεροι σε ομαδικές φωτογραφίες. Ποζάρουν με τα χέρια διπλωμένα ή κρατημένα κοντά στα πλευρά τους, σα να λένε “Κοίτα! Δε διεκδικώ περισσότερο χώρο από όσον μου αναλογεί,” και στέκονται πολύ στητοί σα να λένε “Αλλά δεν είμαι και υποτελής!” Αν κάποιος σε σημαδέψει με μια κάμερα, κινδυνεύεις να αφήσεις το στάτους σου να φανεί, οπότε είτε κάνεις τον καραγκιόζη είτε μένεις επίτηδες ανέκφραστος. Σε επίσημες ομαδικές φωτογραφίες, είναι πολύ σύνηθες να βλέπεις ανθρώπους να διαφυλάττουν το στάτους τους. Έχεις τελείως διαφορετικά αποτελέσματα, όταν οι άνθρωποι δεν ξέρουν ότι φωτογραφίζονται.

Σύντομα, ανακαλύψαμε την αρχή της τραμπάλας: “εγώ ανεβαίνω και εσύ κατεβαίνεις.” Μπες στο καμαρίνι και πες, “Πήρα τον ρόλο,” και όλοι θα σε συγχαρούν, αλλά θα αισθανθούν ταπεινωμένοι. Πες, “Είπαν ότι παραείμαι μεγάλος,” και θα σε συλλυπηθούν, αλλά η χαρά τους θα είναι εμφανής. Οι βασιλείς και οι μεγάλοι άρχοντες συνήθιζαν να περιτριγυρίζονται από νάνους και σακάτηδες, ώστε να ανυψώνονται από την αντίθεση. Μερικοί διάσημοι κάνουν σήμερα ίδιο.

Όταν ένα πρόσωπο υψηλού στάτους εξαλείφεται, όλοι αισθάνονται αγαλλίαση, καθώς βιώνουν την αίσθηση ότι ανεβαίνουν ένα σκαλοπάτι.

An interview extract of Johnstone describing status.

One can also find the book in Greek.

Απόσπασμα από συνέντευξη του Τζώνστοουν, όπου περιγράφει την έννοια του στάτους.

Το βιβλίο Impro μπορείτε να το βρείτε και στα ελληνικά.

Academy Originals videos on YouTube

Τα βίντεο Academy Originals, στο YouTube

Highly recommended series of videos. So far, I have been watching the screenwriting videos from the “Creative Spark” playlist (focusing on the creative process) and, needless to say, I have been mesmerised… Τα συνιστώ ανεπιφύλακτα. Ως τώρα, παρακολουθώ τα βίντεο των σεναριογράφων από την playlist “Creative Spark” (που εστιάζει στη δημιουργική διαδικασία) και, περιττό να πω, έχω εκστασιαστεί…

Screenwriters Karen McCullah and Kirsten Smith (“10 Things I Hate About You,” “Legally Blonde”) describe their working process in one of the Academy Originals videos. Οι σεναριογράφοι Karen McCullah και Kirsten Smith (“10 Πράγματα Που Μισώ Σ’Εσένα,” “Η Εκδίκηση της Ξανθιάς”) περιγράφουν τον τρόπο εργασίας τους σε ένα από τα βίντεο Academy Originals.
As their channel says, “Academy Originals” are a documentary-style video series produced by The Academy of Motion Picture Arts & Sciences. Episodes examine everything from the creative process, to the moments that changed the course of filmmaking, to the artists who are charting its future. New episodes are posted every Monday. Όπως περιγράφεται στο κανάλι τους, τα “Academy Originals” μια σειρά από ντοκυμαντερίστικα βίντεο σε παραγωγή της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου. Τα επεισόδια ασχολούνται με τη δημιουργική διαδικασία, τις στιγμές που άλλαξαν την πορεία του κινηματογράφου και τους καλλιτέχνες που χαράζουν το μέλλον του. Νέα επεισόδια αναρτώνται κάθε Δευτέρα.

Screenwriter Dustin Lance Black (“Milk,” “J. Edgar”) explains his way of working.

It is remarkable how each writer differs in the working method followed. This series of videos can help anyone break free from “musts” and “buts,” in regard to ways of working.

Ο σεναριογράφος Dustin Lance Black (“Milk,” “J. Edgar”) εξηγεί τον δικό του τρόπο εργασίας.

Είναι εκπληκτικό πόσο ο κάθε συγγραφέας διαφέρει ως προς τη μέθοδο που ακολουθεί όταν γράφει. Αυτή η σειρά μπορεί να εμπνεύσει τον καθένα να απελευθερωθεί από τα “πρέπει” τα σχετικά με τους τρόπους εργασίας.

Watching “Incendies” (2010)

Βλέποντας το Μέσα από τις φλόγες (2010)

On Friday night, I watched an amazing film. It was Incendies, written and directed by Denis Villeneuve, based on the stage play with the same name by Wajdi Mouawad.

I knew nothing about the premise of the film, which starts as a well-crafted social drama with a good dosage of mystery.

As the film progressed, though, I realised that what unfolded before me is one of the most original and well-made whodunnits ever. If you are intrigued by Oedipus-like tales of shocking revelations, if you enjoyed the surprise end of Oldboy, you will love the twists on this one.

Or maybe I said too much, already? I’m not going to feel guilty; the film is already five years old. Find it and watch it. I highly recommend it.

Το βράδυ της Παρασκευής, είδα μια εξαιρετική ταινία. Πρόκειται για το Μέσα από τις φλόγες, σε σενάριο και σκηνοθεσία του Denis Villeneuve, βασισμένο στο ομότιτλο θεατρικό του Wajdi Mouawad.

Δεν ήξερα τίποτε για την υπόθεση της ταινίας, η οποία ξεκινά ως καλογυρισμένο κοινωνικό δράμα, διανθισμένο με ωραίες δόσεις μυστηρίου.

Καθώς προχωρούσε, όμως, κατάλαβα ότι μπροστά μου ξετυλιγόταν μία από τις πιο πρωτότυπες και καλοφτιαγμένες ταινίες μυστηρίου. Αν σας κεντρίζουν το ενδιαφέρον ιστορίες σαν του Οιδίποδα, με συγκλονιστικές αποκαλύψεις, και αν απολαύσατε την έκπληξη στο τέλος του Oldboy, τότε θα λατρέψετε τις ανατροπές σε αυτή την ταινία.

Ή μήπως είπα ήδη πολλά; Δε θα νιώσω τύψεις· η ταινία είναι ήδη πέντε χρόνων. Βρείτε τη και δείτε τη. Τη συνιστώ ανεπιφύλακτα.

Improvisation seminar 2015

Σεμινάριο αυτοσχεδιασμού

Improvisation Seminar | Σεμινάριο αυτοσχεδιασμού

On the 18th and 25th of October, I am running an introductory improvisation seminar, in Athens, for actors and non actors alike.

The seminar will be in Greek. For information in English, please contact me directly.

Στις 18 και 25 Οκτωβρίου, θα παραδώσω ένα εισαγωγικό σεμινάριο στον θεατρικό αυτοσχεδιασμό, για ηθοποιούς και μη. Το σεμινάριο θα γίνει στο Χαλάνδρι.

Πληροφορίες μπορείτε να δείτε εδώ.

The Republic teaser trailer

Teaser trailer για το Republic

A first teaser for The Republic has been released.

The film will open at the Athens International Film Festival, on the 30th of September. Visit the film’s Facebook page, here.

Βγήκε ένα πρώτο τρεηλεράκι για την ταινία The Republic.

Η ταινία θα κάνει πρεμιέρα στο φεστιβάλ Νύχτες Πρεμιέρας, στις 30 Σεπτεμβρίου. Επισκευτείτε τη σελίδα της στο Facebook.

A dark night of the soul

Μια σκοτεινή νύχτα της ψυχής

Screenshot from Nightmare on Elm Street (1984)

I just came out of a “dark night of the soul,” one of these seemingly endless dark hours during which you question all there is: the story you are working on, all the stories you have worked on, your abilities as a writer, your net worth, your whole life’s worth, etc.

I promised I would share the dark moments; here is one. It is too personal to share in detail, of course, but you get the point.

How I got out of it? A simple solution, a tiny step forward, a simple suggestion made by my wife. Thank God for our significant others! “Why don’t you do this and this…?” A tiny suggestion, like a tiny key that opened a heavy door.

Thanks, M.

More dark nights will come; they always do. Keep your mind open for the tiny key; whatever that is, every time.

Μόλις βγήκα από μια “σκοτεινή νύχτα της ψυχής,” μία από αυτές τις φαινομενικά ατέλειωτες σκοτεινές ώρες κατά τη διάρκεια των οποίων αμφισβητείς ό,τι υπάρχει: την ιστορία που γράφεις, όλες τις ιστορίες που έχεις γράψει, τις ικανότητές σου ως συγγραφέα, την αξία σου σε χρήματα, την αξία όλης της ζωής σου, και πάει λέγοντας.

Υποσχέθηκα ότι θα μοιράζομαι και τις σκοτεινές στιγμές· να μία, λοιπόν. Είναι πολύ προσωπική, φυσικά, για να τη μοιραστώ με λεπτομέρειες, αλλά πιάνετε το νόημα.

Πώς βγήκα από αυτή τη φάση; Μια απλή λύση, ένα μικρό βήμα μπροστά, μια απλή ιδέα που μού έδωσε η γυναίκα μου. Πάλι καλά που υπάρχουν και τα έτερα ημίσεα! “Γιατί δεν κάνεις αυτό κι αυτό…;” Μια μικρή πρόταση, σαν μικρό κλειδί που ξεκλείδωσε μια βαριά πόρτα.

Ευχαριστώ, Μ.

Περισσότερες σκοτεινές νύχτες θα έρθουν· πάντα έρχονται. Έχετε τον νου σας, να βρίσκετε το μικρό κλειδί· ό,τι κι αν είναι αυτό κάθε φορά.

Picks from Keith Johnstone’s ‘Impro’ (1): destructive education

Σταχυολόγηση από το “Impro” του Κηθ Τζώνστοουν (1): καταστροφική εκπαίδευση

Reading "Impro"

One of the most liberating books I have ever read is Impro, by Keith Johnstone. Towards my preparations for an improvisation class I will give next month, I am re-reading it (as well as his -also amazing- Impro for Storytellers), quoting here some of its awe-inspiring passages.

Every time I go through it, I am deeply moved by Johnstone’s anger against conventional education and his belief of how it can cripple one’s creativity and imagination. I strongly recommend the book to anyone who wishes to trace back and cure creativity blockages.

The book captivates the reader from the very first lines:

As I grew up, everything started getting grey and dull. I could still remember the amazing intensity of the world I’d lived in as a child, but I thought the dulling perception was an inevitable consequence of age–just as the lens of the eye is bound gradually to dim. I didn’t understand that clarity is in the mind.

Soon, he makes clear his belief that conventional school education is to be held responsible for the dimming of the adult mind:

One day, when I was eighteen, I was reading a book and I began to weep. I was astounded. I’d had no idea that literature could affect me in such a way. If I’d wept over a poem in class, the teacher would have been appalled. I realised that my school had been teaching me not to respond.

Many teachers think of children as immature adults. It might lead to better and more ‘respectful’ teaching, if we thought of adults as atrophied children. Many ‘well adjusted’ adults are bitter, uncreative, frightened, unimaginative, and rather hostile people. Instead of assuming they were born that way or that that’s what being an adult entails, we might consider them as people damaged by their education and upbringing.

Imagination is as effortless as perception, unless we think that it might be ‘wrong,’ which is what our education encourages us to believe.

At school, any spontaneous act was likely to get me into trouble. I learned never to act on impulse and that whatever came into my mind first should be rejected in favour of better ideas. I learned that my imagination wasn’t ‘good’ enough. I learned that the first idea was unsatisfactory because it was (1) psychotic; (2) obscene; (3) unoriginal. The truth is that the best ideas are often psychotic, obscene, and unoriginal.

The magnificence of Impro lies not only on the contained spot-on diagnosis of our ill imagination, but on the cure that it provides, as the book itself is a priceless guide to recovery. Johnstone offers a long list of improvisation games, teaching us how to play and create again, just like children, by following his general principle:

… to create something means going against one’s education.

The wisdom in this book is endless. I will close this post with a quote about the power of ‘Yes,’ in performing and life, and I will return with more passages in a future post.

There are people who prefer to say ‘Yes,’ and there are people who prefer to say ‘No.’ Those who say ‘Yes’ are rewarded by the adventures they have and those who say ‘No’ are rewarded by the safety they attain. There are far more ‘No’ sayers around than ‘Yes’ sayers, but you can train one type to behave like the other.

One can also find the book in Greek.

Ένα από τα πιο απελευθερωτικά βιβλία που έχω διαβάσει ποτέ είναι το Impro, του Κηθ Τζώνστοουν. Κατά την προετοιμασία μου για ένα σεμινάριο αυτοσχεδιασμού που θα παραδώσω τον επόμενο μήνα, το ξαναδιαβάζω (καθώς και το επίσης καταπληκτικό του Impro for Storytellers), παραθέτοντας εδώ μερικά συγκλονιστικά αποσπάσματα.

Κάθε φορά που το ανοίγω, συγκινούμαι από τον θυμό του Τζώνστοουν απέναντι στη συμβατική εκπαίδευση και από την πεποίθησή του για το πώς αυτή μπορεί να σακατέψει την ανθρώπινη φαντασία και δημιουργικότητα. Συνιστώ ολόψυχα το βιβλίο σε οποιονδήποτε επιθυμεί να εντοπίσει και να θεραπεύσει μπλοκαρίσματα της δημιουργικότητάς του.

Το βιβλίο κερδίζει τον αναγνώστη από τις πρώτες του προτάσεις:

Καθώς μεγάλωνα, όλα άρχισαν να γίνονται γκρίζα και ανιαρά. Μπορούσα ακόμη να θυμάμαι την θαυμαστή ευαισθησία του κόσμου στον οποίο ζούσα ως παιδί, αλλά νόμιζα ότι η γεμάτη ανία αντίληψη ήταν ένα αναπόφευκτο επόμενο της ηλικίας -όπως ακριβώς ο φακός του ματιού είναι καταδικασμένος να ξεθωριάζει σταδιακά. Δεν καταλάβαινα ότι η καθαρότητα βρίσκεται στον νου.

Δεν αργεί να εκθέσει την πεποίθησή του ότι η συμβατική σχολική εκπαίδευση είναι ο υπαίτιος για το ξεθώριασμα του ενήλικου μυαλού:

Μια μέρα, όταν ήμουν δεκαοκτώ, διάβαζα ένα βιβλίο και ξέσπασα σε λυγμούς. Ξαφνιάστηκα. Δεν είχα ιδέα ότι η λογοτεχνία μπορούσε να με επηρεάσει με τέτοιο τρόπο. Αν είχα κλάψει πάνω από κάποιο ποίημα, στην τάξη, ο δάσκαλος θα είχε φρίξει. Συνειδητοποίησα ότι το σχολείο μου με δίδασκε να μην αποκρίνομαι.

Πολλοί δάσκαλοι βλέπουν τα παιδιά ως ανώριμους ενήλικες. Θα μπορούσαμε να οδηγηθούμε σε καλύτερη και πιο “σεβαστή” διδασκαλία, αν βλέπαμε τους ενήλικες ως ατροφικά παιδιά. Πολλοί “καλορυθμισμένοι” ενήλικες είναι πικραμένοι, ατάλαντοι, φοβισμένοι, χωρίς φαντασία, και κάπως εχθρικοί άνθρωποι. Αντί να υποθέτουμε ότι γεννήθηκαν έτσι ή ότι αυτό είναι αποτέλεσμα της ενηλικίωσης, θα μπορούσαμε να τους θεωρήσουμε τραυματισμένους από την εκπαίδευση και την ανατροφή τους.

Η φαντασία χρειάζεται όσο λίγη προσπάθεια χρειάζεται και η αντίληψη, εκτός αν νομίσουμε ότι μπορεί να είναι “λανθασμένη,” κάτι που η εκπαίδευσή μας μάς ενθαρρύνει να πιστεύουμε.

Στο σχολείο, κάθε αυθόρμητη πράξη, κατά πάσα πιθανότητα, με έβαζε σε μπελάδες. Έμαθα να μην δρω ποτέ αυθόρμητα και ότι οτιδήποτε περνούσε από το μυαλό μου θα έπρεπε πρώτα να απορριφθεί, για χάρη καλύτερων ιδεών. Έμαθα ότι η φαντασία μου δεν ήταν αρκετά “καλή.” Έμαθα ότι η πρώτη ιδέα δεν ήταν ικανοποιητική, διότι ήταν (1) ψυχωτική· (2) χυδαία· (3) κοινότοπη. Η αλήθεια είναι ότι οι καλύτερες ιδέες είναι ψυχωτικές, χυδαίες και κοινότοπες.

Το μεγαλείο του Impro δε βρίσκεται μόνο στην ακριβή διάγνωση που περιέχει για την ασθενή μας φαντασία, αλλά στη θεραπεία που τής παρέχει, καθώς το ίδιο το βιβλίο αποτελεί έναν ανεκτίμητο οδηγό προς την ανάρρωση. Ο Τζώνστοουν μας προτείνει έναν μακρύ κατάλογο από παιχνίδια αυτοσχεδιασμού, διδάσκοντάς μας πώς να παίζουμε και να σπάμε πλάκα ξανά, όπως τα παιδιά, ακολουθώντας τη βασική του αρχή:

… το να δημιουργείς κάτι σημαίνει να τάσσεσαι εναντίον της εκπαίδευσής σου.

Η σοφία σε αυτό το βιβλίο είναι ατέλειωτη. Θα κλείσω αυτή την ανάρτηση με ένα απόσπασμα για τη δύναμη του ‘Ναι,’ σε μια περφόρμανς και στη ζωή, και θα επιστρέψω με περισσότερα αποσπάσματα σε μελλοντική ανάρτηση.

Υπάρχουν άνθρωποι που προτιμούν να λένε “Ναι,” και υπάρχουν άνθρωποι που προτιμούν να λένε “Όχι.” Αυτοί που λένε “Ναι” επιβραβεύονται με τις περιπέτειες που έχουν και αυτοί που λένε “Όχι” επιβραβεύονται με την ασφάλεια που νιώθουν. Υπάρχουν πολύ περισσότεροι που λένε “Όχι” από ό,τι “Ναι,” αλλά μπορείς να εκπαιδεύσεις τη μια κατηγορία να συμπεριφέρεται σαν την άλλη.

Το βιβλίο Impro μπορείτε να το βρείτε και στα ελληνικά.

The creative parent

Ο δημιουργικός γονέας

Prepare to work anywhere: the creative parent.

Looking back at my calendar, for the past few months, which are also the first months of my son’s life, I see the pages filled with small time slots of one- or two-hour chunks of writing.

What has happened? Well, since my wife is an employee, I, the self-employed one, will be sitting our boy, during her office hours.

This, of course, means that the office hours for me are over. I have very little time for writing and working on my projects. But I do have some time. The question is, how am I to appreciate it -and exploit it?

Surprisingly, since my time got shorter, my attitude towards it became sharper and, as a consequence, I became more productive. I may not have 8 hours available, but I make much more out of my two-, one- or even half-hour slots, scattered here and there, during each day.

As I explore the path of the creative parent, I have started building up a list of helpful rules. Going through these, you will easily catch up on a more general idea: one lives better by appreciating, honouring, using, and enjoying whatever one has, including time and a child’s company.

So, here is my short list of the rules I figured out while I managed being creative during my few months as a new father. See them as a source of inspiration and feel free to alter it, according to your needs. The list addresses to writers, although it can easily be perceived by all creatives.

Small time slots

Don’t wait for free time to appear. You may never have more than one or two hours per day. Break your jobs down in one-hour particles and cleverly schedule them throughout the week. Don’t wait for the free day -there is none. Schedule little jobs (or job parts) that won’t take more than one hour of your time.

Practice being grateful for this time; practice being happy with working for one hour. Yes, it takes practice! Soon you will thank the half-hour breaks the baby gives you, while taking a siesta.

ABC: Always Be Closing

A general rule, applying to all times. Leaving stories and projects open quickly becomes psychologically unbearable. Quitting projects one after the other can ruin your sense of self worth, which you need both for your work and your child’s upbringing. On the other hand, seeing work come to a closure offers great satisfaction; an inner warmth and a boost to your self confidence.

You have to group, schedule, and work until closure.

Which brings us to the next point:

Keep it short

(No long projects)

If you have little time on your hands -and since you have to Always Be Closing- don’t write the new A La Recherche Du Temp Perdu, but aim for a closer goal.

A couple of months after my son’s birth, probably trying to prove something to the world and myself, I starting writing my first play. Fortunately, I soon admitted what a bad timing it was. (Sorry, Dog, I’ll get back to you later!)

Writing an hour per day and expecting to finish a long piece of work requires a huge amount of morale. When in parenthood, morale comes and goes and so does energy.

So, explore the short form. Short stories. Short essays. Blog posts. Short films.

No nagging

Don’t blame your family for any low productivity or a slow day (or week or month). Accept the situation as it is. Get over it. Focus on what you have achieved, instead of nagging about what was left unfinished.

Pay attention to the child

When the baby is awake, stick to the baby. Enjoy the company. Be smart: you can always write many scripts during your lifetime; but how many babies are you planning to raise? The moments with your kids are irreplaceable.

No multitasking

This one looks like a paradox; we usually think that multitasking is a necessity, especially for a parent.

But does it really work? When doing two things at the same time, you usually slow both down. Very often, after a while, you end up stopping one, for the sake of the other, thus abandoning the whole multitasking process. (Try writing an email while chatting on the phone.)

As a consequence, when you are supposed e.g. to keep an eye on the baby, you can’t expect yourself e.g. to knock out a couple of script pages; it is an exercise in futility.

Moreover, when doing two things at the same time, you appreciate and enjoy neither. Some Zen wisdom, here: “When walking, walk. When eating, eat.” Don’t try to be superhuman. Protect your peace of mind.

Steal time here and there, but stay focused: one job at a time.

Simplify your rituals

Alternate title: get rid of your OCDs. You have to be able to quickly enter and exit working mode. You have to be able to interrupt yourself, without much effort or pain.

If you need to wear your writing socks and meditate for fifteen minutes before getting the seat of your pants to the seat of your chair, you should probably reconsider your prioritiew: your half hour is too valuable for such rituals. Get rid of them!

The good news: as your time gets tighter, these pastimes tend to shrink by themselves. It seems that high priority activities always prevail.

No guilt

No, you are not a bad parent just because you want to squeeze out an hour or two for writing. Think that your writing, in an indirect way will benefit your family, too.

Let’s look at the opposite: choosing to abandon your creative side and forcing yourself into a guilt-driven, “good parent” model will probably have its toll; prepare for outbursts of anger and depression. Who’s the good parent now?

You don’t have to give up. Be happy! Feel grateful and proud that you have both a family and a creativity.


This article is about time management. I will not even bother to explain how big a waste of time television is for a creative person. Watch your beloved films and TV series in other fashions, e.g. in DVD.

Stay away from the dance of commercials and 9 o’clock news, else you run the risk of severe and unintentional time travel: 50 years later, you will be wondering where your life will have gone.

Embrace conflict

Clashes will occur. There will be fights with your significant other in regard to the hours you are keeping to yourself and to your writing. Things can get tough; I completely empathise.

Don’t take it personally. I know this does not stand much as an advice, but this aspect is too complicated to be covered in this article, anyway.

All couples are different and it is important that you communicate and work it out. Don’t sulk; don’t give the silent treatment. Work towards a mutual understanding.

An article about time shortage couldn’t have been a long one, could it? These rules, as I stated earlier, are meant to be a source of inspiration. Feel free to add yours and, please, let me know if you come up with a good one I can use.

Also, let us all keep in mind that, sometimes, even rules don’t work!

Courage, mums and dads!

Κοιτώντας στην ατζέντα μου τις ημερομηνίες των τελευταίων μηνών, που είναι και οι πρώτοι μήνες της ζωής του γιου μου, βλέπω τις σελίδες γεμάτες με μικρές χρονοθυρίδες γραψίματος της μίας ή των δύο ωρών.

Τι έχει συμβεί; Απλώς, καθώς η γυναίκα μου είναι υπάλληλος, εγώ, ο ελεύθερος επαγγελματίας έχω αναλάβει να κρατώ τον γιο μας, στις ώρες γραφείου.

Αυτό σημαίνει, τέλος οι ώρες γραφείου για μένα. Έχω πλέον πολύ λιγότερο χρόνο για γράψιμο και για οποιαδήποτε εργασία. Ωστόσο, έχω κάποιον χρόνο. Το ερώτημα είναι, πώς μπορώ να τον εκτιμήσω -και να τον αξιοποιήσω;

Το εκπληκτικό είναι ότι, από τότε που ο χρόνος μου περιορίστηκε, άρχισα να τον διαχειρίζομαι με μεγαλύτερη οξυδέρκεια, με αποτέλεσμα να έχω γίνει περισσότερο παραγωγικός. Μπορεί να μην έχω 8 ώρες διαθέσιμες, αλλά βγάζω περισσότερη δουλειά μέσα σε χρονοθυρίδες των δύο, της μίας ή και της μισής ώρας, τις οποίες σκορπίζω εδώ και κει, μέσα στην ημέρα.

Καθώς εξερευνώ τον δρόμο του δημιουργικού γονέα, έχω ξεκινήσει να φτιάχνω έναν κατάλογο από χρήσιμους κανόνες. Διαβάζοντάς τους, εύκολα θα μπείτε στο γενικότερο νόημα: ζεις καλύτερα εκτιμώντας, τιμώντας, χρησιμοποιώντας και απολαμβάνοντας αυτά που έχεις, συμπεριλαμβανομένων του χρόνου και της συντροφιάς των παιδιών σου.

Συνεπώς, ορίστε ο κατάλογος με όσα έμαθα πάνω στην προσπάθειά μου να οργανώσω τον χρόνο μου μεταξύ πατρότητας και δημιουργικότητας. Αντιμετωπίστε τον ως πηγή έμπνευσης και τροποποιήστε τον, ανάλογα με τις προτιμήσεις σας. Ο κατάλογος απευθύνεται στους συγγραφείς, αλλά εύκολα γίνεται κατανοητός από όλους τους δημιουργικούς ανθρώπους.

Μικρές χρονοθυρίδες

Μην περιμένετε να εμφανιστεί ποσότητα ελεύθερου χρόνου. Μπορεί ποτέ να μην έχετε πάνω από μία ή δύο ώρες τη μέρα. Σπάστε τις δουλειές σας σε κομμάτια της μίας ώρας και προγραμματίστε τες μέσα στην εβδομάδα. Μην περιμένετε για την ελεύθερη μέρα -δεν υπάρχει. Προγραμματίστε μικρές δουλίτσες (ή κομμάτια από δουλειές) που δεν παίρνουν περισσότερο από μία ώρα τη φορά.

Εξασκηθείτε στο να είστε ευγνώμων για αυτόν τον χρόνο· εξασκηθείτε στη χαρά του να εργάζεστε για μία ώρα. Ναι, χρειάζεται εξάσκηση! Σύντομα, θα ευχαριστείτε το μωρό για τα διαλείμματα μισής ώρας που σας αφήνει, όσο κοιμάται το μεσημέρι.

ABC: Always Be Closing

Ένας γενικός κανόνας, που ταιριάζει στα περισσότερα πράγματα στη ζωή. Το να αφήνετε ιστορίες και πρότζεκτ στη μέση γίνεται γρήγορα ένα αβάσταχτο ψυχολογικό βάρος. Το να εγκαταλείπετε πρότζεκτ, το ένα μετά το άλλο, μπορεί να σας διαλύσει την αίσθηση της αυτοεκτίμησης, κάτι που χρειάζεστε τόσο για τη δουλειά, όσο και για την ανατροφή του παιδιού σας. Από την άλλη, το να βλέπετε δουλειές να ολοκληρώνονται είναι μεγάλη ικανοποίηση, την οποία βιώνετε ως μια εσωτερική θαλπωρή και μια τόνωση της αυτοπεποίθησής σας.

Είναι σημαντικό να ομαδοποιείτε, να προγραμματίζετε και να εκτελείτε τις εργασίες μέχρι το κλείσιμό τους.

Α προπό, φτάνουμε στο επόμενο θέμα:


(Όχι μεγάλα πρότζεκτ.)

Αν έχετε λίγο χρόνο στα χέρια σας -και καθώς πρέπει να τηρείτε τον κανόνα ABC, παραπάνω- μην ξεκινήσετε να γράφετε το νέο Αναζητώντας τον Χαμένο Χρόνο, αλλά βάλτε πιο κοντινούς στόχους.

Δύο μόλις μήνες μετά τη γέννηση του γιου μου, πιθανότατα προσπαθώντας να αποδείξω κάτι στον κόσμο και τον εαυτό μου, ξεκίνησα να γράφω το πρώτο μου θεατρικό έργο. Ευτυχώς, σύντομα παραδέχτηκα ότι η επιλογή του χρόνου ήταν πολύ κακή. (Συγγνώμη, Σκύλε, θα επιστρέψω αργότερα!)

Το να γράφετε μία ώρα την ημέρα και να επιδιώκετε να τελειώσετε ένα μεγάλο έργο απαιτεί τεράστια αποθέματα ηθικού. Όταν είστε γονιός, το ηθικό έρχεται και φεύγει, όπως και η ενέργεια.

Εξερευνήστε τη μικρή φόρμα. Διηγήματα. Σύντομα δοκίμια. Αναρτήσεις σε μπλογκ. Ταινίες μικρού μήκους.

Όχι γκρίνια

Μην κατηγορείτε την οικογένειά σας για μια χαμηλής παραγωγικότητας μέρα (ή εβδομάδα ή μήνα). Αποδεχθείτε την κατάσταση. Εστιάστε σε αυτό που καταφέρατε να κάνετε, αντί να γκρινιάζετε για ό,τι έμεινε ημιτελές.

Δώστε προσοχή στο παιδί

Όταν το μωρό είναι ξύπνιο, μείνετε μαζί του. Απολαύστε την παρέα του. Φερθείτε πονηρά: μπορείτε να γράψετε πολλά σενάρια στη ζωή σας· πόσα μωρά όμως σχεδιάζετε να μεγαλώσετε; Οι στιγμές με τα παιδιά σας είναι αναντικατάστατες.

Όχι multitasking

Αυτό μπορεί να φαίνεται παράδοξο· συνήθως νομίζουμε ότι η ταυτόχρονη απασχόληση με πολλά αντικείμενα είναι αναγκαία, ειδικά για ένα γονέα.

Δουλεύει όμως; Όταν κάνετε δύο πράγματα ταυτόχρονα, αναγκάζεστε να χαμηλώσετε κατά πολύ τους ρυθμούς και των δύο. Πολύ συχνά, ύστερα από λίγη ώρα, καταλήγετε να σταματήσετε το ένα για χάρη του άλλου, δηλαδή να εγκαταλείψετε την όλη διαδικασία της πολλαπλής απασχόλησης. (Προσπαθήστε να γράψετε ένα email ενώ μιλάτε στο τηλέφωνο.)

Κατά συνέπεια, όταν υποτίθεται ότι π.χ. προσέχετε το μωρό σας, μην περιμένετε π.χ. να ξεπετάξετε και μια δυο σελίδες από το σενάριό σας· πρόκειται περί ματαιότητας.

Επιπλέον, όταν κάνετε δύο πράγματα ταυτόχρονα, ούτε τα εκτιμάτε ούτε τα απολαμβάνετε. Λίγη σοφία Ζεν: “Όταν περπατάς, περπάτα. Όταν τρως, τρώγε.” Μην προσπαθείτε να είστε υπεράνθρωπος. Προστατέψτε την εσωτερική σας γαλήνη.

Κλέψτε χρόνο εδώ κι εκεί, αλλά μείνετε εστιασμένος: μία δουλειά τη φορά.

Απλοποιήστε τις ιεροτελεστίες σας

Εναλλακτικός τίτλος: ξεφορτωθείτε τους ψυχαναγκασμούς σας. Είναι απαραίτητο να μπορείτε γρήγορα να μπαίνετε και να βγαίνετε από το κλίμα της δουλειάς. Χρειάζετε να μπορείτε να διακόπτετε τον εαυτό σας, χωρίς πολλή προσπάθεια ή πόνο.

Αν για να στρωθείτε στη δουλειά χρειάζεται να φορέσετε τις τυχερές σας κάλτσες και να διαλογισθείτε για ένα τέταρτο, μάλλον πρέπει να επαναπροσδιορίσετε τις προτεραιότητές σας: το μισάωρό σας είναι πολύ πολύτιμο για τέτοιες ιεροτελεστίες. Ξεφορτωθείτε τες!

Τα καλά νέα: καθώς ο χρόνος σας γίνεται όλο και λιγότερος, αυτές οι ασχολίες έχουν την τάση να συρρικνώνονται από μόνες τους. Από ό,τι φαίνεται, οι δραστηριότητες υψηλής προτεραιότητας υπερνικούν.

Όχι τύψεις

Όχι, δεν είστε κακός γονιός μόνο και μόνο επειδή επιθυμείτε να ξεκλέψετε μια δυο ώρες τη μέρα για λίγο γράψιμο. Σκεφτείτε ότι το γράψιμό σας, έμμεσα, θα ευεργετήσει και την οικογένειά σας.

Ας δούμε την αντίθετη περίπτωση: η απόφαση να εγκαταλείψετε τη δημιουργική σας πλευρά και να στριμώξετε τον εαυτό σας σε ένα ενοχικό μοντέλο “καλού γονιού” θα έχει αργά ή γρήγορα τις συνέπειές της· ετοιμαστείτε για εκρήξεις θυμού σε συνδυασμό με κατάθλιψη. Ποιος είναι ο καλός γονιός, τώρα;

Δε χρειάζεται να τα παρατήσετε. Να είστε χαρούμενος! Νιώστε ευγνώμων και υπερήφανος που έχετε και οικογένεια και δημιουργικότητα.

Όχι τηλεόραση

Αυτό το άρθρο μιλά για τη διαχείριση του χρόνου. Δε θα μπω καν στον κόπο να αναλύσω πόσο χάσιμο χρόνου είναι η τηλεόραση για έναν δημιουργικό άνθρωπο. Παρακολουθήστε τις αγαπημένες σας ταινίες και σειρές με άλλους τρόπους, π.χ. σε DVD.

Μείνετε μακριά από τον χορό των διαφημίσεων και των ειδήσεων των εννέα, αλλιώς κινδυνεύετε να κάνετε ένα σοβαρό και ακούσιο ταξίδι στο χρόνο: θα βρεθείτε 50 χρόνια αργότερα και θα αναρωτιέστε πού πήγε η ζωή σας.

Αγκαλιάστε τη σύγκρουση

Θα υπάρξουν συγκρούσεις. Θα υπάρξουν καυγάδες με το έτερον ήμισι σχετικοί με τις ώρες που κρατάτε για τον εαυτό και το γράψιμό σας. Τα πράγματα ζορίζονται· συμπάσχω απόλυτα.

Μην το παίρνετε προσωπικά. Ξέρω ότι αυτό δε στέκει και πολύ ως συμβουλή, όμως το συγκεκριμένο θέμα είναι, έτσι κι αλλιώς, πολύ πολύπλοκο για να καλυφθεί σε αυτό το άρθρο.

Όλα τα ζευγάρια είναι διαφορετικά και είναι σημαντικό να επικοινωνείτε και να δουλεύετε τα θέματά σας. Μη μουτρώνετε· μην κόβετε την καλημέρα. Δούλεψε με στόχο την αμοιβαία κατανόηση.

Ένα άρθρο πάνω στην έλλειψη χρόνου δε θα μπορούσε να είναι και πολύ μακρύ. Οι παραπάνω κανόνες, όπως έγραψα προηγουμένως, προσφέρονται ως πηγή έμπνευσης. Μπορείτε να προσθέσετε και τους δικούς σας και, παρακαλώ πολύ, πείτε μου αν σημειώσατε κάποιον αξιόλογο που μπορώ να χρησιμοποιήσω κι εγώ.

Επίσης, ας έχουμε όλοι στον νου μας ότι, κάποιες φορές, ούτε οι κανόνες δε λειτουργούν!

Κουράγιο, μαμάδες και μπαμπάδες!

The first days of a successful heavy metal band

Οι πρώτες μέρες μιας επιτυχημένης χέβι μέταλ μπάντας

The cover of Iron Maiden's "Book of Souls," 2015 album.

Inspired by the upcoming Iron Maiden album, I watched on YouTube the rockumentary “Iron Maiden: the Early Days.”

If nothing else, I was astounded by the frequent changes of band members, during their first steps, changes ignored by those who only know the names credited on the studio albums. Several years passed before the band managed to form the lineup that sprang them to the top of the tops.

This example reminded me, once again, of the importance of the trial-and-error process, during any endeavour. If at first you don’t succeed, try again!

Another point that made an impression on me is that even a band like Maiden used to have their insecurities. When Martin Birch produced their second album, he asked the band: “Why didn’t you ask me to do the first album? I really would like to have done it.” – “We didn’t ask you, because we thought you’d be too famous to say yes.”

Watch the video and take a journey to the era where Maiden had a crowd of a few tens of people, members with names like Ron Matthews and Dave Sullivan, and a red fume spitting paper maché mask as Ed the ‘Ead.

Με αφορμή την επικείμενη κυκλοφορία του νέου δίσκου των Iron Maiden, είδα στο YouTube το rockumentary “Iron Maiden: the Early Days.”

Ένα από τα πράγματα που μού έκαναν εντύπωση ήταν οι συχνές αντικαταστάσεις των μελών της μπάντας, στα πρώτα της βήματα, αντικαταστάσεις που αγνοούν όσοι έχουν υπ’όψιν μόνο τους μουσικούς που παίζουν στους δίσκους της. Πέρασαν κάποια χρόνια μέχρι να δέσει η σύνθεση των ατόμων που θα εκτίνασσαν τους Maiden στα ύψη της επιτυχίας.

Το παράδειγμα αυτό μού θύμισε, για άλλη μια φορά, τη σημασία της διαδικασίας των δοκιμών και των σφαλμάτων, κατά τη διάρκεια οποιασδήποτε προσπάθειας. Αν δεν πετύχει με την πρώτη, ξαναπροσπάθησε!

Ένα άλλο σημείο που μού έκανε μεγάλη εντύπωση είναι ότι ακόμη και ένα συγκρότημα σαν τους Maiden είχε κάποτε τις ανασφάλειές του. Όταν ο Martin Birch έκανε παραγωγή στο δεύτερο άλμπουμ τους, ρώτησε την μπάντα: “Γιατί δε μού ζητήσατε να κάνω παραγωγή και στον πρώτο σας δίσκο; Θα το ήθελα πολύ.” – “Ο λόγος που δε σού ζητήσαμε είναι επειδή νομίζαμε ότι παραείσαι διάσημος για να πεις ναι.”

Δείτε το βίντεο και ταξιδέψτε στην εποχή που οι Maiden είχαν ως κοινό λίγες δεκάδες άτομα, μέλη με τα ονόματα Ron Matthews και Dave Sullivan και ως… Eddie μια μάσκα από χαρτοπολτό που έβγαζε κόκκινους καπνούς.