Roots

Ρίζες

Cables to Branches

When one loses one’s way, it helps remembering what the destination always was. I am referring to our tender ages, which do not tolerate evasions and excuses. My question is ruthless: when you were little, what did you want to be when you grow up?

As children, what you were doing when you were stealing time from your obligations is very probably trying to tell you who you really are. A very important inner equilibrium is restored when one finds a way to act according to the desire of one’s heart. And the way is not unique.

Όταν κάποιος χάνει τον δρόμο του, βοηθά να θυμάται πού ήθελε πάντα να πάει. Μιλάω για τις τρυφερές ηλικίες, οι οποίες δε σηκώνουν υπεκφυγές και δικαιολογίες. Η ερώτησή μου είναι αμείλικτη: όταν ήσαστε μικροί, τι θέλατε να γίνετε όταν μεγαλώσετε;

Αυτό που κάνατε ως παιδιά, όταν κλέβατε χρόνο από τα διάφορα πρέπει σας, είναι πολύ πιθανόν να προσπαθεί να σας πει ποιοι είστε πραγματικά. Αποκαθίσταται σημαντική εσωτερική ισορροπία όταν κάποιος βρει τρόπο να κάνει αυτό που η καρδιά του επιθυμεί. Και δεν είναι μοναδικός ο τρόπος. Πόσο μάλλον ο δρόμος που καταλήγει σε αυτόν.

The above is an extract from the first screenplay I ever wrote. It was once upon a time in primary school, deeply influenced by the movie Thou-Vou Bald Agent, a slapstick comedy with Thanasis Veggos. Το παραπάνω είναι απόσπασμα από το πρώτο σενάριο ταινίας που έγραψα ποτέ. Θα ήταν κάπου στο δημοτικό, βαθύτατα επηρεασμένος από την ταινία Θου – Βου Φαλακρός Πράκτωρ. Επιχείρησις: Γης Μαδιάμ, με τον Θανάση Βέγγο.

This second piece is an extract from one of the adventure game scripts I wrote, also while in primary school. Αυτό, δε, είναι απόσπασμα ενός από τα σενάρια που έγραφα μικρός για adventure games στον υπολογιστή.

Last but not least, an extract from one of the comic strips I used to draw while in early high school.

These where samples of a specific calling. To be honest, I didn’t fully comprehend the calling, back then. Focusing on my comics drawing skills, I stated that I wanted to become a comics artist.

Influenced by my parents, who put forth the convincing argument that “architecture would help my comics skills,” I started my studies in the school of architecture. I followed the curriculum with enough pleasure, but I always felt like an outsider; my foot was always in the door -on the way out. I was looking for excuses to do things other than actual architecture: I would join the choir, the theatre team, the dark room… Until, at some point, through a couple of optional courses, I came across cinema and started writing and shooting films, a period highlighted by the feature zombie comedy Dajenech.

Perhaps I didn’t realise it when I was little. Looking at all this journey retrospectively, though, in my mid-twenties, I realised that there is an axis connecting all these activities: storytelling. Be it comics, or interactive fiction, or movies, or theatre, or perhaps a novel, sometime in the future, I am happy -and grateful towards myself- to see that despite the diversions, I stayed faithful to what I wanted to be when I grow up.

To these first steps depicted above I return in times of inner struggle. All I have to do is remember that I always wanted to be a storyteller when I grow up. These are my roots. Screenplays? Stage plays? Fairy tales? Computer games? Graphic novels? Table RPGs? What difference does it make? Each medium has its virtues. I have discovered the common denominator that makes me happy.

I didn’t discover it through hypnosis or deep meditation. I did it by paying my respects to what I loved as a kid. I simply remembered the answers that I knew when I was little.

Και αυτό, απόσπασμα ενός από τα κόμιξ που έκανα στο γυμνάσιο.

Αυτά ήταν τα δείγματα μιας συγκεκριμένης κλήσης μου (ναι, με ήτα· πάει να πει κάλεσμα), στην παιδική μου ηλικία. Για να πω την αλήθεια, την κλήση αυτή δεν την αναγνώρισα επιτυχώς. Eστιάζοντας αποκλειστικά στο σκίτσο και τα κόμιξ, στο λύκειο δήλωσα ότι ήθελα να γίνω κομίστας.

Επηρεασμένος από τους γονείς μου, οι οποίοι προέβαλλαν το πειστικό ομολογουμένως επιχείρημα “η αρχιτεκτονική θα σε βοηθήσει ως κομίστα,” ξεκίνησα τις σπουδές μου στην αρχιτεκτονική. Παρακολουθούσα τα μαθήματα με αρκετή ευχαρίστηση, ωστόσο πάντα ένιωθα outsider· πάντα ήμουν με το ένα πόδι έξω από εκεί μέσα. Έψαχνα αφορμές για να μην κάνω αρχιτεκτονική. Πήγαινα στη χορωδία, στη θεατρική ομάδα, στον σκοτεινό θάλαμο… Κάποια στιγμή, με αφορμή ένα δυο μαθήματα επιλογής, ήρθα σε επαφή με το σινεμά και άρχισα να γράφω και να γυρίζω ταινίες, με αποκορύφωμα εκείνης της περιόδου το μεγάλου μήκους Dajenech.

Μπορεί μικρός να μην το συνειδητοποιούσα. Κοιτώντας όμως αναδρομικά όλη αυτή την πορεία, στα 25 μου περίπου, συνειδητοποίησα ότι υπάρχει ένας σταθερός άξονας που συνδέει όλες αυτές τις φαινομενικά ασύνδετες ασχολίες: η αφήγηση· το storytelling. Είτε κόμιξ, είτε interactive fiction, είτε ταινίες και θέατρο, ίσως και διηγήματα ή μυθιστορήματα κάποτε στο μέλλον, βλέπω με αγαλλίαση -και με απέραντη ευγνωμοσύνη προς τον εαυτό μου- ότι παρά την όποια παράκαμψη (να τολμήσω να πω ίσως και “χάρη στην παράκαμψη αυτή;”), έμεινα πιστός σε αυτό που από μικρός λάτρευα.

Σε αυτά τα πρώτα μου βήματα επιστρέφω νοερά, σε στιγμές εσωτερικών συγκρούσεων και αμφιβολιών· κάθε φορά που κλονίζεται η πίστη μου στο μονοπάτι μου. Θυμάμαι ότι από πάντα ήθελα να γίνω αφηγητής ιστοριών. Αυτές είναι οι ρίζες μου. Ιστορίες για τη μεγάλη οθόνη; Για το θεατρικό σανίδι; Για παιδικά παραμύθια; Για παιχνίδια στον υπολογιστή; Για κόμιξ; Για επιτραπέζια role playing games; Τι σημασία έχει; Το κάθε μέσο έχει τις χάρες του. Και εγώ έχω βρει τον κοινό παρονομαστή που με κάνει ευτυχισμένο.

Και δεν τον βρήκα με ύπνωση ή βαθύ διαλογισμό. Το έκανα δίνοντας (επιτέλους) σημασία σε αυτά που ως παιδί αγαπούσα. Θυμήθηκα τις απαντήσεις που μικρός ήξερα.

Character Biographies

Βιογραφικά Χαρακτήρων

A classic question is: “Do I need to work on my characters, before I start working on the plot?”

I think there is no definite answer. Sometimes yes, other times no. What each one does before beginning plotting out the story is different. There are multiple procedures -often relative to procrastination- that one can indulge in, in order to get started.

I usually look for the plot, first. What happens in the story defines what type of characters I need for the biggest emotional impact possible.

Sometimes, though, I get stuck. I can’t tell what kind of story I am supposed to weave with characters that I don’t know well. This is what happened in the horror screenplay I am currently working on.

I have collected a lot of notes, plus a handwritten 55-page draft, going all the way back to 2009. The draft has several positive elements, but also big problems. The positive are some cool action scenes, with suspense and horror, which are dying to be included in the following drafts.

The problems, however, demand important revisions. Problems of structure.

Μια κλασική ερώτηση είναι: “Χρειάζεται να δουλέψω τους χαρακτήρες, πριν ξεκινήσω να δουλεύω την πλοκή;”

Νομίζω ότι δεν υπάρχει σαφής απάντηση. Κάποιες φορές ναι, κάποιες όχι. Το τι κάνει ο καθένας πριν πιάσει να γράψει το ντραφτ μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικό. Είναι ποικίλες οι υπόγειες διαδικασίες -πολλές φορές συγγενικές με την κωλυσιεργία- με τις οποίες κάποιος καταπιάνεται για να πάρει μπρος.

Εγώ συνήθως αναζητώ πρώτα την πλοκή. Το τι συμβαίνει στην ιστορία μού ξεκαθαρίζει τι είδους χαρακτήρες χρειάζομαι για μεγαλύτερο συγκινησιακό αποτέλεσμα.

Κάποιες φορές, όμως, κολλάω. Δεν ξέρω σε τι ιστορία να μπλέξω κάποιους ανθρώπους που δεν γνωρίζω. Έτσι και στην ιστορία για την ταινία τρόμου που δουλεύω αυτόν τον καιρό.

Έχω μαζέψει για αυτήν αρκετές σημειώσεις, καθώς και ένα χειρόγραφο ντραφτ 55 σελίδων, από το 2009. Το ντραφτ έχει κάποια θετικά στοιχεία, αλλά και μεγάλα προβλήματα. Τα θετικά στοιχεία είναι κάποιες αρκετά ενδιαφέρουσες σκηνές με δράση, σασπένς, και τρόμο, οι οποίες ανυπομονούν να μπουν και στα επόμενα ντραφτ.

Τα προβλήματα, όμως, ζητούν σημαντικές αναθεωρήσεις σε όλη την ιστορία. Και είναι κυρίως προβλήματα δομής.

When I recently decided to catch up with this story, I scheduled some of the changes it required: change of protagonists and bad guys. Change of catalytic event. Change of inner journey.

It is a page one rewrite. I keep the concept and revise the whole story. Different movie on the same central idea.

I started playing around with scenes, mood, and plot points, but I didn’t feel ready to outline the story. I stood in front of the cork board, staring at it to the point of self-hypnosis. I had no clue what scene to put where.

During the very same days, I was reading Τhe Art and Craft of Playwriting, a very helpful book by Jeffrey Hatcher, which begins by stressing out the importance of character. I got the help I needed. I realised the problem: I didn’t know my characters well (or at all!).

So, I got my pen and I jotted down some backstory notes about each one of them. I didn’t get into much detail. I included dates of birth and some other key dates of their lives, as well as some traumatic events of the past. I recorded their biggest desires and the conflicts arising by them. Their antagonists. Even bios of their parents!

Όταν αποφάσισα πρόσφατα να ξαναπιάσω την ιστορία αυτή, έβαλα στο πρόγραμμα κάποιες αλλαγές: αλλαγή τόσο στους πρωταγωνιστές όσο και στους κακούς της υπόθεσης. Αλλαγή στο καταλυτικό γεγονός. Αλλαγή στο εσωτερικό ταξίδι των χαρακτήρων.

Πρόκειται για αυτό που λέμε page one rewrite. Κρατώ το concept και αναθεωρώ όλο το σενάριο. Άλλη ταινία πάνω στην ίδια κεντρική ιδέα.

Ξεκίνησα να στριφογυρίζω σκηνές, διάθεση, και στοιχεία της πλοκής στο μυαλό μου, αλλά δεν ένιωθα έτοιμος να τα αραδιάσω σε μια περίληψη με αρχή, μέση, και τέλος. Στεκόμουν μπροστά από το board με τις καρτέλες και το κοίταζα μέχρι αυτοΰπνωσης. Δεν ήξερα τι σκηνές να βάλω και πού.

Τις ίδιες μέρες διάβαζα το πολύ καλό Τhe Art and Craft of Playwriting, του Jeffrey Hatcher, το οποίο ξεκινά υπογραμμίζοντας τη σημασία των χαρακτήρων. Πήρα τη βοήθεια που χρειαζόμουν. Συνειδητοποίησα το πρόβλημα που είχα μπροστά μου: δεν γνώριζα αρκετά (ή καθόλου!) τους χαρακτήρες της ιστορίας μου.

Κράτησα, λοιπόν, μερικές χειρόγραφες σημειώσεις πάνω στη ζωή του καθενός, όπως αυτή έχει εξελιχθεί πριν την έναρξη της ιστορίας της ταινίας. Δεν μπήκα σε μεγάλες λεπτομέρειες. Συμπεριέλαβα ημερομηνία γέννησης και μερικές άλλες ημερομηνίες-κλειδιά της ζωής τους, καθώς και κάποια γεγονότα που τους σημάδεψαν στο παρελθόν. Κατέγραψα τις μεγάλες επιθυμίες τους και τις συγκρούσεις που αυτές προκάλεσαν ή προκαλούν στη ζωή τους. Σημείωσα δυο λόγια για τους χαρακτήρες που τους δημιουργούσαν δυσκολίες. Έφτασα να γράφω (συντομότερα, ομολογουμένως) βιογραφικά και για τους γονείς τους!

Something magical happened, then, within one or two days. I got unstuck. Some characters of importance retreated. Others took their place, submerging from nothingness. They started having an organic relationship with each other. Small and big conflict started to appear.

For the next step, I got inspired by Big Brother: I put the characters in a room, to hear what each one had to say about the others. I also placed them in twos, listening to their exchange.

Κάτι μαγικό συνέβη, τότε, μέσα σε μια-δυο μέρες. Ξεκόλλησα. Κάποιοι χαρακτήρες με σημαντική θέση υποχώρησαν. Κάποιοι άλλοι πήραν τη θέση τους, αναδυόμενοι από την ανυπαρξία. Οι χαρακτήρες άρχισαν να αποκτούν οργανική σχέση μεταξύ τους. Μικρές και μεγάλες συγκρούσεις άρχισαν να διαφαίνονται.

Το επόμενο βήμα το εμπνεύστηκα από το Big Brother: έβαλα τους χαρακτήρες ανά δύο σε ένα δωμάτιο, για να δω τι θα πει ο ένας στον άλλον. Τους έβαλα και μόνους τους στο εξομολογητήριο, για να ακούσω την εμπιστευτική τους γνώμη για τον καθένα από τους άλλους.

I spent a few hours like that, grouping the characters. Then, I felt a wonderful, familiar feeling: I felt ready to move on.

I didn’t hit the index-card board. Instead, I got an A4 pad and started outlining, scene by scene. Making things up. Almost all of the first act got into place, within an hour. Scenes that were dancing in my head for months, me being too reluctant to pin them down, they simply and fearlessly laid themselves down on the page.

And thus I continue. Until the next swamp of problems, which will definitely make its appearance around some corner, revealing new issues I will have to research.

Έπαιξα έτσι λίγες ώρες, γκρουπάροντας το καστ. Μέχρι που ένιωσα μια υπέροχη γνώριμη αίσθηση: ένιωσα έτοιμος να πάω παρακάτω.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το παρακάτω ήταν ένα outline. Δεν πήγα στο board με τις καρτέλες, ακόμα, αλλά πήρα ένα μπλοκ Α4 και άρχισα να γράφω περιληπτικά σκηνή σκηνή. Σχεδόν όλη η πρώτη πράξη μπήκε στη θέση της μέσα σε μία ώρα. Σκηνές που τις γυρόφερνα, με δισταγμό, για μήνες, μπήκαν θαρραλέα στη θέση τους με πολλή σιγουριά.

Και έτσι συνεχίζω. Μέχρι τον επόμενο βάλτο από προβλήματα -που σίγουρα θα εμφανιστεί σε κάποια στροφή, αποκαλύπτοντάς μου νέα στοιχεία που χρειάζομαι να διερευνήσω.

Daily Rituals

Η Τέχνη της Ρουτίνας

A quick mention of the book “Daily Rituals,” by Mason Currey.

This impressive collection of daily habits and working routines is a great source of inspiration in regard to how one establishes one’s own daily creative process.

It contains the working habits of about 160 famous creative persons of the past and the present, including names like Mozart, Jane Austin, Carl Jung, Marcel Proust, and others.

Plus, it is a very easy and pleasant read, too! Highly recommended.

Μια γρήγορη αναφορά στο βιβλίο “Daily Rituals,” του Mason Currey.

(Κυκλοφορεί στα ελληνικά με τίτλο “Η Τέχνη της Ρουτίνας,” από τις εκδόσεις Key Books.)

Η εντυπωσιακή αυτή συλλογή καθημερινών συνηθειών και ρουτινών εργασίας είναι μεγάλη πηγή έμπνευσης σχετικά με το πώς κάποιος διαχειρίζεται την καθημερινή δημιουργική διαδικασία.

Περιέχει τις συνήθειες εργασίας περίπου 160 διάσημων δημιουργικών ανθρώπων του παρελθόντος και του παρόντος, συμπεριλαμβανομένων ονομάτων όπως του Μότσαρτ, της Τζέην Ώστεν, του Καρλ Γιουνγκ, του Μαρσέλ Προυστ, κ.α.

Και επιπλέον προσφέρεται για εύκολη και απολαυστική ανάγνωση. Το συστήνω ανεπιφύλακτα.